Σχοινούσα, το θεωρείο της μοναξιάς

 

Το τοπίο στη Σχοινούσα θυμίζει την Ελλάδα του ’50 και του ’60. Από τη στιγμή που θα αρχίσεις να ψάχνεις για τη δική σου παραλία θα μετρήσεις γύρω στις είκοσι γαλαζο-πράσινες, αμμουδερές, βοτσαλωτές, ή απομονωμένες. Κοιτάζοντας τις αποστάσεις, θα διαπιστώσεις ότι κανένα σημείο δεν απέχει από τη Χώρα πάνω από 3 χλμ. 

Σχοινούσα: Εδώ όσοι έρχονται ξεχνούν τον εαυτό τους. Νότια της Νάξου και ανάμεσα στην Ηρακλειά και τα Κουφονήσια, το νησί σε κερδίζει από την πρώτη στιγμή. 
Ο Πλίνιος στα κείμενά του, την αναφέρει με το ίδιο όνομα, που σύμφωνα με τον γλωσσολόγο Στ. Μάνεση οφείλεται στο σχίνο (pistacia lentiscus), ένα θαμνώδες φυτό που ευδοκιμεί σε όλο το νησί. Ωστόσο σύμφωνα με μια δεύτερη εκδοχή πήρε το όνομά της από τον Ενετό άρχοντα Σχινόζα. Λίγα πράγματα είναι γνωστά για την ιστορική διαδρομή της Σχοινούσας, ωστόσο τα ευρήματα των ανασκαφών στον χερσαίο και στο θαλάσσιο χώρο του νησιού (τα περισσότερα από τα οποία εκτίθενται σήμερα στο Αρχαιολογικό μουσείο Νάξου), βεβαιώνουν ότι η Σχοινούσα υπήρξε σημαντική περιοχή του πρωτοκυκλαδικού πολιτισμού (3200-2800 π.Χ.), ενώ συνέχισε να κατοικείται και στους μετέπειτα αρχαίους χρόνους. 

Η πρωτεύουσα του νησιού, η Χώρα (Παναγιά), με κάτασπρα σπίτια και γραφικά σοκάκια, απλώνεται σε χαμηλό λόφο με όμορφη θέα. Το λιμάνι της Σχοινούσας, το Μερσίνι, ασφαλές καταφύγιο μικρών σκαφών, βρίσκεται στη δυτική ακτογραμμή του νησιού. Στο βόρειο τμήμα της Σχοινούσας βρίσκεται η Μεσαριά, μικρός αγροτικός οικισμός, περιτριγυρισμένος από χωράφια με ξερολιθιές. Στο δρόμο μεταξύ Χώρας και λιμανιού, βρίσκεται ένα ενδιαφέρον φυσικό αξιοθέατο, η Σπηλιά του Μανιάτη με τα μαύρα βράχια. Η παράδοση λέει, ότι κάποτε ένας πειρατής από τη Μάνη βγήκε στη Σχoινούσα για πειρατεία και διάλεξε για τόπο της ληστείας του την εκκλησία της Παναγίας. Την ώρα όμως της ληστείας είχε την αίσθηση ότι η εικόνα της Παναγίας τον παρακολουθούσε συνεχώς. Ο ληστής θύμωσε, έβγαλε το όπλο του, πυροβόλησε την εικόνα και την τρύπησε. Στη συνέχεια, αφού πήρε τη λεία του έφυγε τρέχοντας, αλλά στο δρόμο γλίστρησε κι έπεσε πλάι σε μια σπηλιά, ενώ ταυτόχρονα το όπλο του εκπυρσοκρότησε και τον σκότωσε. Από τότε μαύρισε η σπηλιά, κι ακόμα και σήμερα τα βράχια της είναι κατάμαυρα. Όποια και να είναι η αλήθεια, σίγουρα αξίζει να επισκεφθείτε τη σπηλιά αυτή. 

Όλο το νησί ανήκει στο δίκτυο βιοτόπων Natura 2000. Η αυτοφυής χλωρίδα της Σχοινούσας αποτελείται από κυρίως δύο Μεσογειακά είδη βλάστησης, της μακκίας (υψηλοί θάμνοι, όπως το πουρνάρι και το σχίνο) και της φρυγανικής (χαμηλοί θάμνοι, όπως το δεντρολίβανο, το ρείκι, το φασκόμηλο, το θυμάρι, η λεβάντα και τα φρύγανα).
Σημείο αναφοράς για τους ντόπιους αποτελεί η εκκλησία της Παναγίας της Ακαθής, με την εικόνα της Παναγίας του Ακάθιστου Ύμνου. Πολλές γυναίκες της Σχοινούσας οφείλουν το όνομά τους (Ακαθή) στην εκκλησία της Παναγίας. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η εκκλησία του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στη Μεσαριά. 

Από τη στιγμή που θα αρχίσεις να ψάχνεις για τη δική σου παραλία θα μετρήσεις γύρω στις είκοσι γαλαζο-πράσινες, αμμουδερές, βοτσαλωτές, ή απομονωμένες. Κοιτάζοντας τις αποστάσεις, θα διαπιστώσεις ότι κανένα σημείο δεν απέχει από τη Χώρα πάνω από 3 χλμ. Ιδανικές προτάσεις για κολύμπι είναι το Μερσίνι, ο Γερο-Λιμιώνας, το Φύκιο, η Ψιλή Άμμος, η Φουντάνα, ο Αλμυρός, οι παραλίες Λιώλιου και Βαζαίου (Μπαζαίου), η Αλυγαριά, το Λιβάδι, το Τσιγκούρι και το Σιφνέικο. Οι παραθεριστές μπορούν να επισκεφθούν με καΐκι τα γύρω νησάκια, την Οφειδούσσα (Φιδού), τον Αγριλό (Αγριλού) και το Ασπρονήσι. 

Το τοπίο στη Σχοινούσα θυμίζει την Ελλάδα του ’50 και του ’60. Μη φύγετε χωρίς να δοκιμάσετε αστακομακαρονάδα, φάβα, αμπελοφάσουλα, κεφαλοτύρι, ξινομυζήθρα, μελετίνια (τυροπιτάκια με μυζήθρα, αβγά και ζάχαρη), ρακόμελο (ρακή με μέλι), ξεροτήγανα και παστέλι.