Bodrum, σημαία τουριστικής ευμάρειας

 

Την Αλικαρνασσό οι ντόπιοι την ονομάζουν Μποντρούμ. Για την προέλευση της ονομασίας όλο και κάτι έχουν να πουν: Προέρχεται από την παραφθορά της ονομασίας του κάστρου των Ιπποτών, που λέγονταν Πετρόνιουμ, Πετρούμ και τέλος Μποντρούμι.

Η οθωμανική αυτοκρατορία το χρησιμοποίησε εκτός από διοικητικό κτίριο και ως φυλακή, μέχρι την ίδρυση του Κεμαλικού κράτους. Από αυτά τα σκοτεινά και υγρά υπόγεια κελιά πέρασαν εκατοντάδες εγκληματίες και αντάρτες. Και όπως είπαν κάποιοι από τους παλιούς κατοίκους οι συνθήκες ήταν πολύ χειρότερες από αυτές που περιγράφει η ταινία «Το Εξπρές του Μεσονυχτίου». 


Ο Στράβων αναφέρει την ύπαρξη στη χερσόνησο οκτώ πόλεων Λελέγων, τις εξής: Μύνδο (σημερινό Γκουμουσλούκ), Θεάγγελα (Αλαζεϊτίν), Πήδασο (8 χλμ. από το Γκοσκιελέρ), Τελμησσός (Γκιουρετσέ, απέχει 12,5 χλμ. από την Αλικαρνασσό), Τέρμερα (κοντά στο Ακιαρλάρ, 30 χλμ. από την Αλικαρνασσό), Σίδη (κοντά στο Γκιούλ , απέχει 7 χλμ. από το δρόμο του Καράτοπρακ), Ουράνιουμ και Μάδασα.

Η Αλικαρνασσός βρίσκεται στη νοτιοδυτική άκρη της Τουρκίας, στο κέντρο ακριβώς από βορρά προς νότο της Μικράς Ασίας και με τη χερσόνησο καλύπτει έκταση 649 τετρ. χλμ.  Ο πληθυσμός της χερσονήσου σύμφωνα με την απογραφή του 2000, είναι 106.168 σύνολο. Από αυτούς οι 35.180 διαμένουν στην πόλη.

Μερικές οδικές αποστάσεις από την Αλικαρνασσό:
Αερολιμένας 32 χλμ.,  Μαρμαρίς 180 χλμ.,  Σμύρνη 240 και Κωνσταντινούπολη 840.

Από την Κω απέχει μόνο είκοσι λεπτά με το δελφίνι. Η επίσκεψη στην Αλικαρνασσό είναι μια καλή ευκαιρία να δείτε από κοντά πολλά ξακουστά μέρη της Δυτικής Τουρκίας, όπως: 

Η Μίλητος. Το Παμούκαλε. Η Ιεράπολη.
Η Αφροδισία.  Τα Μύλασσα.  Τα Δίδυμα.
Τον Εύρομο.  Την Ίασσο.  Την Έφεσσο – οπωσδήποτε- και το «Σπίτι της Παναγίας».
Το Σελτσούκ- με τα φημισμένα σουβλάκια.
Το χωριό Μήλας (50 χλμ.) όπου φτιάχνονται οι περίφημα τάπητες. 
Το Νταλιάν, νότια στο Μαρμαρίς με τα ξακουστά λασπόλουτρα και την παραλία Ιστούζου που είναι καταφύγιο χελώνων.

Μας συνδέουν πολλά
Η γνώση της ιστορίας είναι για κάθε εποχή χρήσιμη. Η Καρία, στους ιστορικούς τουλάχιστον χρόνους, κατελάμβανε τη ΝΔ γωνία της Μ. Ασίας, από το ύψος περίπου της Σάμου ως αυτό της Ρόδου. Στα εδάφη της είχαν ιδρυθεί σπουδαίες ελληνικές πόλεις, όπως οι ιωνικές Μίλητος και Πριήνη στο βόρειο τμήμα της και οι δωρικές Κνίδος και Αλικαρνασσός στο νότιο. Σημαντικές Καρικές πόλεις ήταν τα Μύλασα, η Αλάβανδα, η Αφροδισιάδα.

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, που, ως γνωστόν, καταγόταν από τα μέρη αυτά και επομένως πρέπει να γνώριζε καλά την ιστορία τους, οι Κάρες αρχικά ήταν εγκατεστημένοι στα νησιά του Αιγαίου. Κάποτε τους υπέταξαν οι Κρήτες με τον Μίνωα, ο οποίος και τους υποχρέωσε να του παρέχουν ανθρώπινο δυναμικό για να επανδρώνει τον στόλο του. Αργότερα οι Έλληνες τους έδιωξαν από τα νησιά και τους εξανάγκασαν να περιορισθούν στη ΝΔ Μικρά Ασία. Ωστόσο οι αρχικά κακές σχέσεις των Καρών με τους Έλληνες φαίνεται ότι γρήγορα εξομαλύνθηκαν. Και οι δύο μεριές θα συνειδητοποίησαν ότι η συνύπαρξη ήταν μονόδρομος και η συγκατοίκησή τους υποχρεωτική. Έτσι τον 7ο αι. π.Χ. Έλληνες και Κάρες μισθοφόροι βοηθούν από κοινού τον Ψαμμήτιχο Α' να ανεβεί στον θρόνο των Φαραώ της Αιγύπτου. Έκτοτε θα έχουν ενεργό ρόλο στα πράγματα της χώρας του Νείλου ως το 525 π.Χ., χρονιά που η Αίγυπτος καταλαμβάνεται από τους Πέρσες.

Οι στενές σχέσεις ανάμεσα στους Κάρες και στους Έλληνες (και μάλιστα τους Ίωνες) συνεχίζονται και στα μετέπειτα χρόνια. Στα τέλη του 6ου αι. π.Χ. τους βρίσκουμε να μάχονται ο ένας δίπλα στον άλλο, προκειμένου να αποτινάξουν τον Περσικό ζυγό. Στον 5ο αι. π.Χ. πόλεις της Καρίας γίνονται μέλη της Α' Αθηναϊκής Συμμαχίας, πληρώνοντας στους Αθηναίους τον λεγόμενο «καρικόν φόρον», ενώ στον 4ο αι. και στα ελληνιστικά χρόνια, με την επικράτηση του Μεγάλου Αλεξάνδρου και στη συνέχεια των διαδόχων, οι σχέσεις ανάμεσα στους Έλληνες και στους Κάρες έγιναν εκ των πραγμάτων ευρύτερες και στενότερες.

Η Δωρική Εξάπολη
Πάντως ένα είναι βέβαιο: Η Αλικαρνασσός και η Κνίδος με την Κάμιρο, τη Λίνδο, την Ιαλυσό και την Κω αποτέλεσαν την περίφημη «Δωρική Εξάπολη», ένα συνασπισμό πόλεων- κρατών προάγγελο της σημερινής Ευρωπαϊκής Ένωσης.

H πόλη ιδρύθηκε μάλλον από Δωριείς αποίκους με αρχηγό τον μυθικό Ανθέα, στην αρχή περίπου της 1ης προχριστιανικής χιλιετίας.

Πριν από την Περσική κυριαρχία έπαψε να θεωρείται μέλος της Εξάπολης, γιατί ένας πολίτης της δεν πρόσφερε στον Απόλλωνα το τρίποδο (βραβείο αθλητικών αγώνων). Έτσι το κύρος της Αλικαρνασσού μειώθηκε και το Ιωνικό στοιχείο κυριάρχησε σε βάρος του Δωρικού.


Στις αρχές του 4ου π.Χ. αιώνα η Καρία διοικούνταν από τον Εκάτομνο. Όταν αυτός πέθανε, γύρω στο 337, τον διαδέχθηκε ο πρωτότοκος γιός του, ο περίφημος Μαύσωλος, ο οποίος μετέφερε την πρωτεύουσά του από τα Μύλασα στην Αλικαρνασσό. Κατά την Περσική κυριαρχία ο Μαύσωλος διοίκησε την Καρία με τον τίτλο του σατράπη. Ικανός και πονηρός πολιτικός, επέκτεινε την επικράτειά του και έκανε την Καρία μια από τις κύριες ναυτικές δυνάμεις στο Αιγαίο. Προς τιμήν του έχτισαν ένα θαυμαστό ταφικό μνημείο, το οποίο στους μεταγενέστερους χώρους πέρασε με το όνομα Μαυσωλείο. Θεωρείται ένα από τα επτά θαύματα του αρχαίου κόσμου.  Σήμερα μόνο μερικοί σκόρπιοι σπόνδυλοι από αυλακωτούς κίονες και λαξευμένες πέτρες μαρτυρούν την ύπαρξη του Μαυσωλείου.

Όταν ο Μαύσωλος πέθανε, το 353, τον διαδέχθηκε η σύζυγός και αδελφή του Αρτεμισία Β΄. Η Ρόδος επωφελούμενη από το θάνατό του προσπάθησε ν αποσχιστεί από τον Αλικαρνασσό, το 332, με αποτέλεσμα να καταστραφεί ο στόλος της και να καταληφθεί από την ισχυρή Αρτεμισία. Την ίδια χρονιά είχαν καθιερωθεί και αγώνες προς τιμήν του Μαυσώλου.

Το φρούριο
Η ξενάγηση στην πόλη θα σας πάρει περίπου μια μέρα. Εκτός από το ο,τι απέμεινε από το  Μαυσωλείο πρέπει να πάτε οπωσδήποτε το φρούριο του Αγίου Πέτρου. Στον καιρό των Δωριέων αποίκων υπήρξε νησί. Είναι χτισμένο στη θέση ενός παλαιότερου τουρκικού, μέχρι σήμερα ο χώρος διατηρείται σε καλή κατάσταση και η είσοδος του είναι από την πλευρά του λιμανιού. 

Το φρούριο, ακολουθώντας την εξέλιξη σχετικά με τον βαλλιστικό εξοπλισμό, διαμορφώθηκε πολλές φορές, κυρίως το 1480 και το 1522, λίγο πριν από την πολιορκία του Σουλεϊμάν και μετά την παράδοση της φρουράς της Ρόδου, οπότε εγκαταλείφθηκε το 1523. Σ αυτό το χώρο υπάρχει και το παρεκκλήσι των Ιωαννιτών. Χτίστηκε στις αρχές του 15ου αι. και αποκαταστάθηκε από τους Ισπανούς το 1519. Ακριβώς δίπλα του πριν πέντε χρόνια, επί εποχής Ερμπαγκάν, προστέθηκε ένας μιναρές, που έγινε αφορμή θoρύβου και συζητήσεων μεταξύ των ντόπιων για νόθευση του περιβάλλοντος.


Το παρεκκλήσι στεγάζει  μεγάλους αμφορείς του 2500 π.Χ. περίπου και αντικείμενα από δυο ναυάγια. Εδώ εκτίθεται μια πλούσια συλλογή από Μυκηναϊκά αντικείμενα που βρέθηκαν σε έναν τάφο. Στα νότια του παρεκκλησιού βρίσκονται τουρκικά λουτρά (16ου αι.) και βορειοδυτικά υπάρχουν συγκεντρωμένα πολλά βυζαντινά κομμάτια.

Στην είσοδο του φρουρίου υπάρχει η προτομή του Ηρόδοτου. Ο Ηρόδοτος (κατά προσέγγιση 485-425 π.Χ.) ο λεγόμενος «Πατέρας της Ιστορίας», ο άνθρωπος που συνέγραψε την πρώτη εμπεριστατωμένη ιστορία του κόσμου, είναι ο πιο διάσημος γόνος της Αλικαρνασσού.

Το Μαυσωλείο
Μετά την εισβολή των Περσών η Καρία διοικούνταν από έναν σατράπη (η βασιλιά) που λεγόταν Μαύσωλος (κατά προσέγγιση από το 376 έως το 353 π.Χ.).  Μετά το θάνατο του σατράπη η γυναίκα του Αρτεμισία ανέλαβε να χτίσει το μνημειώδη τάφο που ο άντρας της είχε σχεδιάσει. Το Μαυσωλείο, ένας γιγάντιος τάφος από λευκό μάρμαρο με μια κλιμακωτή πυραμίδα από πάνω θεωρήθηκε ένα από τα Επτά Θαύματα του αρχαίου κόσμου.  Επί 19 αιώνες παρέμενε σχεδόν ανέπαφος, ώσπου το 1522 δέχτηκε τη μανία των Σταυροφόρων, που τον έκαναν κομμάτια για να χτίσουν το φρούριο του Αγ. Πέτρου. Σκάβοντας τα θεμέλια για να ενισχύσουν τα τείχη αποκάλυψαν τον νεκρικό θάλαμο γεμάτο θησαυρούς, τον οποίο και εσύλησαν. Σαν επιστέγασμα οι Άγγλοι Κάννιγκ και Νιούτον, ό,τι ενδιαφέρον βρήκαν στην περιοχή το μετέφεραν στο Λονδίνο. Το 1996 όταν ανέλαβε τις ανασκαφές ο καθηγητής Ζέπεσεν είχαν μείνει λίγα πράγματα.

Το Μαυσωλείο είχε ύψος περίπου 55 μέτρα. Η βάση του ήταν 38Χ32 τ.μ. και εντασσόταν σ ένα πλατύ τέμενος 242,5 μ. Χ 105 μέτρα. Αυτό το πελώριο μνημείο είχε τέσσερις πλευρές. Τριάντα έξι ιωνικοί κίονες υποβάσταζαν την πυραμιδοειδή σκεπή του που τη σχημάτιζαν 24 σκαλοπάτια και στην κορυφή είχε ένα τέθριππο άρμα με τον Μαύσωλο και την Αρτεμισία, μαρμάρινο έργο του Πυθέα που, με τον Σάτυρο, εμπνεύστηκε το σχέδιο του μνημείου. Οι μεγαλύτεροι γλύπτες της εποχής, ο Σκόπας, ο Βρύαξος, ο Τιμόθεος και ο Λεωχάρης, διακόσμησαν με μια ζωφόρο καθεμιά από τις τέσσερις πλευρές του κτιρίου.

Αν και το μεγαλύτερο μέρος του Μαυσωλείου έχει χαθεί, εδώ και αιώνες, αξίζει να επισκεφθείτε το χώρο. Βρίσκεται μέσα στην πόλη σε ευχάριστο περιβάλλον με κήπους και λουλούδια. Σε μια σκεπαστή στοά φυλάσσεται ένα αντίγραφο της γνωστής ζωοφόρου του τείχους του κάστρου, από την οποία έχουν σωθεί ορισμένα τμήματα. Το αυθεντικό βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο στο Λονδίνο.

Το Θέατρο
Θα φτάσετε από τον περιφερειακό δρόμο που οδηγεί στη Σμύρνη και το Μαρμαρά. Είναι έργο της ελληνιστικής εποχής και επισκευάστηκε στα ρωμαϊκά χρόνια. Διατηρούνται μόνο οι κατώτερες σειρές των κερκίδων και ακριβώς στη μέση ο ορθογώνιος βωμός του Διονύσου. Το κτίριο της σκηνής είχε δύο ορόφους. Από το σημείο αυτό θα έχετε υπέροχη θέα του κόλπου της Αλικαρνασσού. To 2004, μετά από 18 αιώνες, στο αρχαίο θέατρο της Αλικαρνασσού παίχτηκε η «Λυσιστράτη» του Αριστοφάνη. Στο λόφο που βρίσκεται το θέατρο, είναι η νεκρόπολη που έχει σκαμμένους στο βράχο περίπου εκατό τάφους.

Η πόλη βήμα – βήμα
Στα δυτικά της Αλικαρνασσού, ακολουθώντας τον περιφερειακό, στην περιοχή Γκουμουσλούκ, βρίσκεται η πύλη της Μύνδου που αποτελούσε μέρος του αμυντικού της συστήματος. Από τους τρεις πύργους της σώζεται ο ένας με μια γωνία που υψώνεται σε ύψος 10 μ. Το τζαμί του Νουρεντίν, είναι από τα πιο ιστορικά μνημεία της πόλης.

Aν θέλετε να συνδυάσετε διασκέδαση, ψώνια, μπάνιο και δραστηριότητες το Γκουμπέτ είναι η περιοχή που τα προσφέρει «πακέτο» όλα. Λίγο πιο βόρεια το Μπιτέζ (αρχαία Πέδασα), είναι το χωριό του τσαγιού και απέχει 8 χλμ. με το λεωφορείο και 2,5 μίλια με τη βάρκα. Ακόμα πιο βόρεια βρίσκεται το Ορτακέντ, σε μια πράσινη εύφορη κοιλάδα, φυτεμένη με συκιές, ελιές, μανταρινιές και πολλούς κήπους. Το Γυαλίκαβακ είναι η περιοχή που μοιάζει πιο πολύ με Κυκλάδες. Και μόνο η θέα των οκτώ αναπαλαιωμένων μύλων είναι αρκετή.

Η Τόρμα είναι από τις πιο δημοφιλείς παραλίες της Αλικαρνασσού, ίσως και λόγω της κοντινής της απόστασης από τη πόλη. Μπορεί να γίνει το ορμητήριο σας για μια εκδρομή με καραβάκι στα Δίδυμα, όπου ο φημισμένος ναός του Απόλλωνα, στη Μίλητο και την Πριήνη.  Συγχωνευμένα δυο πρώην χωριά το Τούρκμπουκου και το Γκολκιόϊ αποτελούν το δήμο Γκιολτούρκμπουκου, στην περιοχή της αρχαίας Καριάδνης, όπου και το σπίτι του Σκύλακα. Σήμερα είναι στέκι των καλοφαγάδων και των σκαφάτων.

Το Γκιουντογκάν είναι η αρχαία Φαρίλια, ένας συναρπαστικός προορισμός για κολύμπι και αξιοθέατα, όπως η σπηλιά με τους σταλακτίτες και το βυζαντινό μοναστήρι του 4ου αι. Το Γιαλίσιφτλίκ, είναι η ιδανική τοποθεσία για χαλάρωση, ανάμεσα στο μπλε του κόλπου Γκόκοβα και το πράσινο των πευκόφυτων δασών.  Άλλες κοντινές εξορμήσεις που σας προτείνουμε είναι το Γυαλικαβάκ και το Μπιζέτ (7 χλμ.). Το Τουργκούτ Ρέϊς, 18 χλμ. είναι η πατρίδα του Τούρκου ναυάρχου Ντραγκούτ που έζησε τον 16ο αι. Απέναντι από το χωριό αυτό είναι το νησί Γιασσί Αντά, κοντά στο οποίο έγιναν υποβρύχιες έρευνες.

Φαγητό- Διασκέδαση
Οι Τούρκοι ταξινομούν το Bodrum αμέσως μετά από την Κωνσταντινούπολη όσον αφορά τη διασκέδαση, που έχει το εξής δίλημμα: «Αλικαρνάς» η Μαρίνα Κλαμπ Καταμαράν; 15.000 άτομα η χωρητικότητα της πρώτης, πλεούμενο που αρμενίζει η δεύτερη. Παρά το ακριβό εισιτήριο ένα είναι βέβαιο. Τα ξέφρενα πάρτι διαρκούν ως το πρωί χωρίς περιορισμούς. Ακούγονται  πολύ Σουζάν Ακσούν και Καίτη Γαρμπή.

Για φαγητό στις πρώτες επιλογές έρχεται το αριστοκρατικό Marina club. Μοιάζει με πολυχώρο που συγκεντρώνει τον καλύτερο κόσμο της περιοχής: Από τον ιδιοκτήτη της εφημερίδας «Χουριέτ» μέχρι Ευρωπαίους και Αμερικανούς σκαφάτους. Το φαγητό και το σέρβις εξαιρετικά. Το θέαμα από τη σύγχρονη μαρίνα, μια από τις τέσσερις της ευρύτερης περιοχής, εντυπωσιακό. Οι ταράτσες των άσπρων σπιτιών που μοιάζουν με κύβους ζάχαρης συναγωνίζονται τα ψηλά κατάρτια των πολυτελών θαλαμηγών. 

Την ώρα που ικανοποιούσαμε τους φιλήδονους ουρανίσκους ακούστηκε από τα μεγάφωνα του τζαμιού ο ιμάμης που καλούσε τους ντόπιους να κάνουν την προσευχή για πέμπτη φορά, όπως κάθε μέρα. Σχεδόν μάταια όμως, γιατί οι μαντίλες των γυναικών αντικαταστάθηκαν από τις πολύχρωμες μπαντάνες και την ίδια ώρα οι άντρες φλέρταραν με τουρίστριες στα μπαράκια της πόλης.

Υπάρχουν πολλοί λόγοι που θα συνιστούσα (το καλοκαιράκι βέβαια) την επίσκεψη στην Αλικαρνασσό, ο εξής …ένας: Για να δείτε από κοντά πως εννοούν οι γείτονες μας τον όρο τουρισμός και υπηρεσίες.

EΔΩ, το επίσημο site της πόλης.