Χανιά, η Βενετία της Ανατολής

 

Η Βενετία της Ανατολής, η πόλη των γιασεμιών, το διαμάντι της Κρήτης. Μύθοι, δοξασίες, αρχαίοι βασιλιάδες και αδηφάγοι κατακτητές που ζήλεψαν την ομορφιά της, αναβίβασαν τα Χανιά σε μια πόλη όνειρο, σε μια πόλη θρύλο. Σταυροδρόμι πολιτισμών, γεύσεων, ιστορίας, ορεινού και παραθαλάσσιου τοπίου, με σφύζουσα νυχτερινή ζωή.
 
Όλοι πέρασαν από εδώ και όλοι άφησαν το κατιτίς τους: από τους Βυζαντινούς έως τους Ενετούς και τους Οθωμανούς, κάθε γειτονιά έχει στοιχεία από το παρελθόν της, αλλά συγχρόνως και ένα ολοζώντανο δημιουργικό παρόν. Σύμφωνα με την παράδοση, η αρχαία Κυδωνία ιδρύθηκε κατά τα προϊστορικά χρόνια από τον Κύδωνα, γιο του Ερμή -ή κατά άλλους γιο του Απόλλωνα- και της νύμφης Ακακαλλίδας, κόρης του Μίνωα. Ο λόφος Καστέλι, πάνω από το παλιό λιμάνι, αποτέλεσε το σημείο του πρώτου οικισμού, ο οποίος εξελίχθηκε και αναπτύχθηκε συνδυάζοντας τη γεωργία με το εμπόριο και τη ναυτιλία. Στην Οδύσσεια του Ομήρου οι Κύδωνες αναφέρονται ως μία από τις πέντε κρητικές φυλές, ενώ η Κυδωνία θεωρείται από το Στράβωνα ως την τρίτη μεγαλύτερη πόλη στο νησί.

Τα Χανιά είναι χτισμένα πάνω στον αυχένα της μικρής χερσονήσου, πάνω στα ερείπια της αρχαίας Κυδωνίας. Χωρίζονται στην παλαιά (έχει χαρακτηριστεί διατηρητέα) και στη νέα πόλη.
H περιήγηση στην παλιά πόλη σε φέρνει στα σταυροδρόμια και τα καλντερίμια των πολιτισμών. Η παλιά πόλη αποτελεί το ιστορικό κέντρο και περιλαμβάνει πέντε συνοικίες ενωμένες μεταξύ τους. Δε χορταίναμε να τις περιδιαβαίνουμε, δεν κουραστήκαμε να τις περπατάμε. Εκεί βρίσκεται και το ξενοδοχείο «Κύδων», με το φημισμένο «Λόντον Μπαρ», αυτό που συγκέντρωνε τον καλλιτεχνικό κόσμο στις αρχές του αιώνα. Εκεί είναι που η μαντάμ Ορτάνς, η ηρωίδα του Νίκου Καζαντζάκη στο βιβλίο του «Ζορμπάς», έκανε το πρώτο της στριπτίζ.
Οι ανασκαφές των τελευταίων χρόνων στο Καστέλι έδωσαν κεραμική όλων των εποχών, από τη Νεολιθική Περίοδο έως τους Ρωμαϊκούς Χρόνους. Ο Μινωικός οικισμός καταλάμβανε ολόκληρο το Καστέλι.
Στη συνοικία Νέα Καταστήματα βρέθηκε ψηφιδωτή ερωτική παράσταση του Ποσειδώνα με τη νύμφη Αμυμώνη.
Στον Τοπάνα, τη δυτική συνοικία των Χανίων, σώζονται βενετσιάνικα μέγαρα σε στενά μεσαιωνικά δρομάκια και στο βορειότερο σημείο της συνοικίας, στην είσοδο του λιμανιού, είναι το Φρούριο «Φιρκάς», όπου πρώτη φορά υψώθηκε η ελληνική σημαία το 1913. Ο Φιρκάς χτίστηκε στα 1629 και μπροστά του ανοίγεται το λιμάνι, που, επί Βενετοκρατίας, αναφέρεται ότι χωρούσε 40 γαλέρες.

Η Εβραϊκή συνοικία βρίσκεται αριστερά του Αρχαιολογικού Μουσείου, που στεγάζεται στο ναό του Αγιου Φραντζίσκου και είναι άγνωστο πότε ακριβώς χτίστηκε. Οι Τούρκοι το μετέτρεψαν σε τζαμί με το όνομα «Γιουσούφ Πασά Τζαμί». Τώρα εκεί στεγάζεται το αρχαιολογικό μουσείο, που περιλαμβάνει ευρήματα από τα νεολιθικά χρόνια ως την υστερομινωική περίοδο και από τη γεωμετρική περίοδο ως τα ρωμαϊκά χρόνια.

Το Λαογραφικό Μουσείο περιλαμβάνει αναπαραστάσεις αγροτικών και οικιακών εργασιών, παραδοσιακών εργαστηρίων, διακοσμητικά αντικείμενα και είδη καθημερινής χρήσης, αλλά και μια ενδιαφέρουσα συλλογή υφαντών και κεντημάτων.

Στο λιμάνι των Χανίων, στην είσοδο του ενετικού φρουρίου Φιρκά, στεγάζεται από το 1973 το Ναυτικό μουσείο που είναι οργανωμένο σε 13 ενότητες, ξεκινώντας από την αρχαιότητα και καλύπτοντας την περίοδο μέχρι τη Μάχη της Κρήτης. Ανάμεσα στα εκθέματά του θα βρείτε μακέτες, μια συλλογή από κοχύλια, αμφορείς, ομοιώματα πλοίων, ενώ διαθέτει επίσης αξιόλογη βιβλιοθήκη και δραστηριοποιείται σε σημαντικά ερευνητικά προγράμματα. Στη δυτική πλευρά του λιμανιού, η παραθαλάσσια βόλτα σε φέρνει μπροστά από τα δεκάδες καφέ και εστιατόρια, κατά μήκος της Aκτής Kουντουριώτη, μέχρι το φρούριο Φιρκάς. Eκεί την 1η Δεκεμβρίου 1913 υψώθηκε επίσημα η Eλληνική Σημαία για την ένωση της Kρήτης με την Eλλάδα.

Στο Βιοτεχνικό Πάρκο Χανίων βρίσκεται το μουσείο Τυπογραφίας που διαθέτει μια πολύ ενδιαφέρουσα κρητική βιβλιοθήκη με σπάνια βιβλία του 16ου αι., χάρτες, παλιά φύλλα κρητικών εφημερίδων, χαρτονομίσματα αλλά και γραμματόσημα.

Η παλιά συνοικία Καστέλι ήταν η ακρόπολη της αρχαίας Κυδωνίας. Οι Βενετοί, που εγκαταστάθηκαν το 1252, το ονόμαζαν Καστέλο Βέκιο, ίσως γιατί εκεί προϋπήρχε ένα βυζαντινό φρούριο.
Η συνοικία το Σιντριβάνι είναι σήμερα η γνωστή πλατεία Ελευθερίου Βενιζέλου, που άλλοτε ήταν η καρδιά των Χανίων και συγκέντρωνε τους πρωτοπόρους της πνευματικής και της καλλιτεχνικής κίνησης των αρχών του αιώνα μας.

Στη Σπλάντζια ή Πλάζα, δεσπόζει η εκκλησία του Αγίου Νικολάου, κομμάτι του παλιού μοναστηριού των Δομινικανών, που μετατράπηκε από τους Τούρκους σε Τζαμί του σουλτάνου Ιμπραήμ. Στο πίσω μέρος της πλατείας, διακρίνεται η μεγάλη εκκλησία του Αγίου Ρόκκου, με λατινική επιγραφή χρονολογούμενη στο 1630 και λίγο πιο κάτω η εκκλησία των Αγίων Αναργύρων, η μόνη ορθόδοξη εκκλησία που μπορούσε να λειτουργεί με άδεια των Βενετών.

Το μεσαιωνικό κάστρο Ιντζεδίν, που έχει χαρακτηριστεί ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο, χτισμένο από το 1872 κλέβει την παράσταση. Αρχικά αποτελούσε το κυριότερο αμυντικό έργο του λιμανιού, στην συνέχεια όμως χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή πολιτικών κρατουμένων. Η απόκοσμη ατμόσφαιρά του θα σας κάνει «μάρτυρες» των βασανιστηρίων που έζησαν οι κρατούμενοι, μέσα από τις εικόνες των μικροσκοπικών κελιών, τους χώρους απομόνωσης και τα σίδερα στα παράθυρα.

Στη νέα πόλη με το δημοτικό κήπο και την κομψή συνοικία της Χαλέπας μπορείτε να επισκεφθείτε την κατοικία του Ελευθερίου Βενιζέλου. Πρόκειται για χαρακτηριστικό δείγμα αρχοντικού του 19ου αιώνα, με 18 επισκέψιμα σημεία-σταθμούς με αυθεντικά εκθέματα, τεκμήρια μεγάλης ιστορικής αξίας και πλούσιο εποπτικό υλικό.

Για τις αγορές σας να πάτε στην σκεπαστή Δημοτική Αγορά, στα Μαχαιράδικα και τα Στιβανάδικα, όπου θα βρείτε χειροποίητα δερμάτινα είδη και παραδοσιακά δείγματα της τοπικής ενδυμασίας. Και μετά, να πάτε στο Κουμ Καπί με τα πολλά εστιατόρια, καφέ και μπαρ και στην συνέχεια να ξημερωθείτε στα κλαμπ του Πλατανιά.

Μη φύγετε από τα Χανιά χωρίς να δοκιμάσετε καλιτσούνια με σπανάκι, μάραθο ή αγριόχορτα, σφακιανές πίτες, κρεατότουρτα, χοχλιούς, χανιώτικο μπουρέκι, γαμοπίλαφο, μακαρόνια με ανθότυρο και βραστό ή οφτό ( ψητό ) κατσίκι, απάκι ή σύγκλινο ( καπνιστό χοιρινό ), χωριάτικα λουκάνικα, αλλά και φρέσκα ψάρια και θαλασσινά. Φυσικά, δεν θα παραλείψετε τα γαλακτοκομικά προϊόντα όπως γραβιέρα, μυζήθρα και στάκα ( κρέμα από φρέσκο γάλα ). Θα γλυκαθείτε οπωσδήποτε με ξεροτήγανα, που είναι και το παραδοσιακό γλυκό για τους γάμους. Και φυσικά θα τσουγκρίσετε τα ποτήρια σας με τσικουδιά, το ποτό-σύμβολο των Κρητικών.

Αν πάτε στα Χανιά, να δείτε τους τάφους των Βενιζέλων κι από εκεί αφήστε το βλέμμα σας να ταξιδέψει κάτω, στην πόλη, το παλιό λιμάνι και την απέραντη θάλασσα. Επίσης, να επισκεφθείτε το Φραγκοκάστελο, τη Ροτόντα στις Καλάθενες, τη μονή Γωνιάς στο Κολυμπάρι, το Γοργολαΐνι στους Ασίτες, τη Χρυσοσκαλίτισσα, τα Απτερα, τα Πολυρρηνία, τα Φαλασαρινά. Προτείνω, ημερήσια εκδρομή με το πρωινό λεωφορείο από τα Χανιά για να πάτε στον Ομαλό. Από εκεί θα κατεβείτε το Φαράγγι της Σαμαριάς, θα πάρετε το μικρό καραβάκι και θα φτάσετε στα Σφακιά. Να πάτε, όμως, και στους ιστορικούς χώρους: Στο Θέρισο, στους Λάκκους, στην Αγιά, στο Μάλεμε, στον Αλικαινό, στο Επανοχώρι, στα Σφακιά, στον Κάντανο. Ο Βάμος, στην επαρχία του Αποκόρωνα είναι ένα παραδοσιακό χωριό χαράζει σταθερή πορεία με έμφαση στον οικοτουρισμό, τον αγροτουρισμό αλλά και τον πολιτισμό. Η μόνη φυσική λίμνη του νησιού, η λίμνη Κουρνά, βρίσκεται κοντά στη Γεωργιούπολη και είναι πανέμορφη.

Στους πρόποδες της οροσειράς του Σταυρού, στην περιοχή Ακρωτήρι, βρίσκεται η Ιερά Μονή Αγίας Τριάδας Τζαγκαρόλων, που ιδρύθηκε από τους αδελφούς Ιερεμία και Λαυρέντιο Τζαγκαρόλο ( αρχές 17ου αι. ). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το εκκλησιαστικό μουσείο της μονής.
Σημαντικό και ιστορικό μοναστήρι στο Ακρωτήρι, η Μονή Γουβερνέτου είναι αφιερωμένη στην Παναγία Κυρία των Αγγέλων. Το ερειπωμένο, οχυρωμένο εξωτερικά συγκρότημα του καθολικού της μονής βρίσκεται μέσα σε φαράγγι, κοντά στο μοναστήρι, όπου βρίσκεται επίσης και το σπήλαιο της Αρκούδας.

Οι top παραλίες στα Χανιά: Πολλές και υπάρχει το πρόβλημα ποια να πρωτοδιαλέξεις. Άλλες οργανωμένες με beach bars ή ταβερνάκια και cafes, άλλες με απομονωμένους κολπίσκους χωρίς καμία υποδομή. Έχουμε και λέμε λοιπόν:

- Το Ελαφονήσι, βρίσκεται στο νοτιοδυτικότερο άκρο της Κρήτης, 76 χλμ από τα Χανιά και το ανατολικό τμήμα του είναι πιο κοσμικό.
- Οι πιο κοντινές στην πόλη είναι η Χρυσή Ακτή και ανατολικά της η Άπτερα.

- Η Αγία Μαρίνα στην ξενοδοχειακή ζώνη προσφέρει πεντακάθαρα νερά, άμμο και βότσαλα.
- Η Αγία Ρούμελη με σκούρα βότσαλα, βρίσκεται στην έξοδο του φαραγγιού της Σαμαριάς.

- Η Γραμβούσα βρίσκεται στο ομώνυμο νησάκι, βορειοδυτικά της περίφημης λιμνοθάλασσας του Μπάλου.
- Ο Μπάλος με ρηχά γαλαζοπράσινα νερά, ψιλή λευκή και κόκκινη άμμο, βρίσκεται 56 χλμ. βορειοδυτικά των Χανίων και 17 χλμ βορειοδυτικά της Κισσάμου, από την οποία μπορείτε να φτάσετε με καραβάκι.

- Η Δίκτυννα, γνωστή και ως Μένιες, δεν επηρεάζεται από τα μελτέμια και απέχει 45 χλμ. από τα Χανιά.
- Η Φαλάσαρνα είναι πολυβραβευμένη και όπως είναι φυσικό από τις πιο αγαπημένες. Απέχει 75 χλμ. από την πόλη των Χανίων, όμως υπάρχει τακτική ημερήσια συγκοινωνία με λεωφορείο.

- Το Φραγκοκάστελο βρίσκεται στη νότια ακτή της Κρήτης στα Σφακιά, 80 χιλιόμετρα από την πόλη των Χανίων.
- Άγιος Ιωάννης, στη βόρεια ακτή της Γαύδου. Μη ξεχνάτε πως έχει ψηφιστεί από το Discovery Channel ως η δεύτερη καλύτερη παραλία στο κόσμο, μετά την Χαβάη.

- Η Τρυπητή στη Γαύδο, είναι η νοτιότερη παραλία της Ευρώπης και βρίσκεται 7χλμ. από το λιμάνι της Καραβέ.
- Τα Δώματα, ανάμεσα από την Αγία Ρουμέλη και τη Σούγια, έχουν ψιλό βοτσαλάκι, καταπράσινα πεύκα κι ένα ξεχωριστό πέτρινο τοπίο.

- Ο Καλαθάς, αμμουδερή οικογενειακή παραλία στη δυτική ακτή της χερσονήσου του Ακρωτηριού, απέχει 12 χλμ. από τα Χανιά.
- Τα Γλυκά Νερά, 4χλμ δυτικά της Χώρας Σφακίων, είναι μια από τις ομορφότερες παραλίες της νότιας Κρήτης.

- Η Γεωργιούπολη βρίσκεται 38 χλμ. ανατολικά των Χανίων, προσφέρει αμμώδη παραλία και πεντακάθαρα νερά.
- Η παραλία του Πλατανιά εκτείνεται για χιλιόμετρα γύρω από το ομώνυμο χωριό. Ο επισκέπτης θα αντικρίσει ένα γοητευτικό σκηνικό με το νησί των Αγίων Θεοδώρων στα ανατολικά και τη χερσόνησο Ροδόπου στα δυτικά.

- Η παραλία του Μάλεμε αποτελεί προέκταση του Πλατανιά. Το τοπίο είναι γραφικότατο, διαθέτει μεγάλες επιφάνειες αμμώδους παραλίας και πεντακάθαρα νερά.
- Η Αλμυρίδα βρίσκεται περίπου 15 χλμ. δυτικά της πόλης των Χανίων. Η παραλία της είναι αμμώδης και περιβάλλεται από πευκοδάσος. Κατάλληλη κυρίως για οικογένειες.

Ο Guardian αναφέρει ότι τα Χανιά είναι ένας υποτιμημένος προορισμός.«Τα όμορφα Χανιά έχουν ένα υπέροχο παλιό λιμάνι χτισμένο κατά τη Βενετοκρατία, που άφησε βαθιά τα σημάδια της στην αρχιτεκτονική, την κουλτούρα και την κουζίνα. Τα χανιώτικα πιάτα είναι θρυλικά στην Ελλάδα», αναφέρει μεταξύ άλλων το δημοσίευμα, που προτείνει τσιγαριαστό και κεφτεδάκια μεταξύ άλλων.

Πότε νά πάτε; Δεν υπάρχει εποχή που να μην είναι όμορφη αυτή η πόλη.
Χανιά: μία από τις ομορφότερες πόλεις στην Ελλάδα, που συνδυάζει τις ομορφιές της Δύσης και της Ανατολής, κάτι που ένας καλός ταξιδευτής μπορεί πολύ εύκολα να ανακαλύψει. Ένα ψηφιδωτό πολιτισμού, γεύσεων, ιστορίας, ορεινού και παραθαλάσσιου τοπίου, με τους ανθρώπους της σε πρώτο πλάνο.
Σχετικά θέματα:
Σεβασμός στο περιβάλλον στη Μηλιά Χανίων
Η Απτέρα γοητεύει με τα μνημεία και τη θέα της 
Φαράγγι Αράδαινας, περιβαλλοντική αξία