Tανζανία, άγρια ομορφιά και εκκωφαντική γαλήνη

 

Kάθε αποστολή στην αφρικανική ήπειρο, ακόμα και η πιο οργανωμένη, πρέπει να ξεκαθαρίσει τους λογαριασμούς της μαζί σου. Οι αποστάσεις και οι διάρκειες δεν είναι ποτέ μαθηματικές και οι δρόμοι χαράσσονται ξανά και ξανά, κάθε χρόνο και τους καθορίζουν οι βροχές του Απρίλη και του Μάη.
Όταν μάλιστα ο προορισμός είναι έξω από τις τουριστικές περιμέτρους, χωρίς εύκολη πρόσβαση, τότε η υπομονή και το χαμόγελο είναι ένα απαραίτητο όπλο.

Η Τανζανία είναι ένα μέρος για το οποίο δεν μπορείς να δώσεις εύκολα χαρακτηρισμούς, γιατί δεν υπάρχει τίποτα με το οποίο να μπορείς να το συγκρίνεις. 
Είναι ένα από τα θαύματα του κόσμου, ίσως ο κήπος της Εδέμ να είναι κάποιο από τα εκπληκτικά πάρκα της Ανατολικής Αφρικής: Masai Mare, Amboseli, Ngorongoro, Tarangire. Είναι το μόνο μέρος στη Μαύρη Ήπειρο όπου μπορεί κανείς να συναντήσει τόσα πολλά άγρια ζώα (το 95% ) σε τόσο μικρή έκταση.

Η επιφάνειά της καλύπτει 945.087 τετρ. χλμ. και ο πληθυσμός της είναι γύρω στα 25 εκατ., αλλά μαζί με τα νησιά Μάφια, Πέμπα και Ζανζιβάρη είναι  42.484.000 κάτοικοι.  Επίσημη πρωτεύουσα είναι η Ντοντόμα (320.000 κάτοικοι), σημαντικός οικονομικός και εμπορικός κόμβος του Ινδικού ωκεανού, ενώ διοικητική πρωτεύουσα είναι το Νταρ ες Σαλάμ, που είναι και η μεγαλύτερη πόλη στην Τανζανία με περίπου τρία εκατ. κατοίκους.

Συνορεύει βόρεια με την Ουγκάντα και την Κένυα, δυτικά με τη Ρουάντα, το Μπουρουντί και τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και νότια με τη Ζάμπια, το Μαλάουι και τη Μοζαμβίκη. Στα ανατολικά βρέχεται από τον Ινδικό Ωκεανό. 
Η Τανζανία μοιράζεται με τις γειτονικές της χώρες δύο από τις μεγαλύτερες λίμνες της Αφρικής, στο βορρά τη Λίμνη Βικτόρια και στη δύση τη Λίμνη Τανγκανίκα. Το 1/3 της χώρας είναι εθνικά πάρκα και καταφύγια θηραμάτων, ενώ στο έδαφος της βρίσκεται και το υψηλότερο όρος της Αφρικής, το Κιλιμάντζαρο (5.895 μ.).

Η χώρα προήλθε από την ένωση της Τανγκανίκας και της Ζανζιβάρης. Το 1884 η Τανγκανίκα έγινε γερμανική αποικία μέχρι το 1918 οπότε και καταλήφθηκε από τους Βρετανούς. Ανεξάρτητο κράτος έγινε η Τανγκανίκα το 1961, το δε σουλτανάτο της Ζανζιβάρης έγινε βρετανικό προτεκτοράτο το 1890 και ανεξάρτητο κράτος το 1963. Το 1964 οι δύο χώρες υπέγραψαν την συμφωνία για την ένωση τους και έτσι προήλθε η Τανζανία.

Το 97,5% των κατοίκων ανήκει σε μια από τις 120 εθνότητες των Μπαντού, ενώ το υπόλοιπο 2,5% είναι Μασάι, Αραβικής, Ασιατικής και Ευρωπαϊκής καταγωγής. Η Σουαχίλι είναι η γλώσσα που χρησιμοποιείται από την πλειοψηφία των κατοίκων ανεξάρτητα από την φυλή τους.

Η Τανζανία είναι μία από τις πιο φτωχές χώρες του κόσμου, με κατά κεφαλήν εισόδημα μόλις 90 δολάρια! Και όμως το ένα τρίτο της χώρας είναι εθνικά πάρκα, περιοχές δηλαδή όπου απαγορεύεται το κυνήγι άγριων ζώων! Η οικονομία της βασίζεται κυρίως στη γεωργία με την παραγωγή καφέ, τσαγιού, βαμβακιού, και γαρύφαλλου καθώς και στον ολοένα αυξανόμενο τουρισμό. Αν και διαθέτει εκπληκτικά αξιοθέατα, η χώρα έχει διατηρήσει ένα χαμηλό, ήπιο προφίλ και δεν μαστίζεται από τις πολιτικές διαμάχες που ταλαιπωρούν γειτονικά κράτη.

Το Ngorongoro πριν από 25 εκατομμύρια χρόνια ήταν ένα πανύψηλο βουνό σαν το Κιλιμάντζαρο, πλησίαζε δηλαδή τα 6.000 μ. Τότε όμως ξύπνησε μέσα του η φωτιά και με μια τρομακτική έκρηξη κάλυψε χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα με εκατομμύρια τόνους λάβα. Και τότε αυτό το φοβερό βουνό ξεφούσκωσε σαν μπαλόνι, χαμήλωσε με μια καθίζηση στα 2.300 μ. και ο κρατήρας του έπεσε πιο βαθιά ακόμη, στα 1.800 μ. Η επιφάνεια του κρατήρα  φθάνει τα 8.290 τ. χλμ.  και  στο τροπικό δάσος που περιβάλλει τον κρατήρα, μέσα σε σπηλιές στο Olduvai, βρέθηκαν κρανία και οστά από τα πρώτα ανθρωποειδή όντα που εμφανίστηκαν στον πλανήτη μας πριν από... 3,6 εκατομμύρια χρόνια! Καθόλου απίθανο λοιπόν να έζησαν εδώ οι πρωτόπλαστοι κι εδώ να είναι το λίκνο του ανθρώπινου γένους.

Στα μισά της απόστασης Καϊρου – Κέηπ Τάουν, η Αρούσα, στα βορειδυτικά της Τανζανίας είναι μια πόλη με ευρύχωρους δρόμους που πλαισιώνονται από τζακαράντες,  μπουκανβίλιες και «δέντρα της φωτιάς». Tο σαφάρι μας αρχίζει από το πάρκο Ταρανγκίρε, το οποίο καταλαμβάνει μια ελώδη έκταση γύρω από την κοίτη του ομώνυμου ποταμού, που δίνει ζωή στο δρυμό, εξασφαλίζοντας νερό για αμέτρητα ζωικά είδη και πουλιά. Αγριόχοιροι, αντιλόπες, ντικ ντικ, ρινόκεροι, καμηλοπαρδάλεις, τουκάν, ερωδιοί, γκαλινούλες και γερανοί είναι μερικά απ’ όλα αυτά.

Το ενδιαφέρον του Ταρανγκίρε δεν εξαντλείται στα πουλιά και τα ζώα. Στην περιοχή Λεμιγιόν εντυπωσιάζουν τα μπαομπάμπ με τους χοντρούς κορμούς και τα δυσανάλογα μικρά κλαδιά τους. 

Κοντά στο Ταρανγκίρε βρίσκεται η λίμνη Μανυάρα, ένα από τα ωραιότερα πάρκα της ανατολικής Αφρικής με γιγάντια δέντρα μαονιού και ποικίλα οικοσυστήματα όπου ζουν πολυμελείς οικογένειες παμπουίνων, μοσχογαλές, παγκολίνοι, μανγκούστες, ιπποπόταμοι, αγριοβούβαλοι και άλλα ζώα. Στη Μανυάρα οι ιπποπόταμοι δροσίζονται στα νερά της λίμνης, ενώ στις κιτρινόκορμες ακακίες τα λιοντάρια ξεκουράζονται πάνω στα δέντρα. Εικάζεται πως ανέπτυξαν αυτή τη συνήθεια για να βρίσκουν δροσιά η για να αποφεύγουν τις μύγες τσετσέ.

Στο σαφάρι το ταξίδι είναι γεμάτο ενθουσιασμό και μυστήριο και η είσοδος στοιχίζει 100 δολάρια την ημέρα. Το πάρκο Σερενγκέτι είναι το μεγαλύτερο της Τανζανίας με έκταση 14.763 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Απλώνεται σε ένα τεράστιο υψίπεδο, μεταξύ του περίφημου κρατήρα Ngorongoro και των συνόρων της Τανζανίας με την Κένυα, ενώ τα όριά του φτάνουν σχεδόν έως τη λίμνη Βικτόρια- δεύτερη μεγαλύτερη στον κόσμο.

Μικρογραφία όλων των δρυμών της ανατολικής Αφρικής είναι το φημισμένο Νγκορονγκόρο.   Η τεράστια χλοερή καλδέρα του συντηρεί πολυάριθμα φυτοφάγα ζώα που με τη σειρά τους προσελκύουν όλα τα σαρκοβόρα θηρία. Μεγάλα κοπάδια από ζέβρες και «γνου», γαζέλες, τσακάλια, ρινόκεροι, καμηλοπαρδάλεις και ύαινες μοιράζονται με πλήθος μικρότερων ζώων και σπάνιων πουλιών αυτό τον απέραντο Κήπο της Εδέμ. Κι ανάμεσά τους κάπου 10.000 Μασάι διεκδικούν μερίδιο βοσκής για τα γελάδια τους.

Τα πρώτα οργανωμένα σαφάρι στην περιοχή άρχισαν τη δεκαετία του 1920 από Ευρωπαίους επαγγελματίες κυνηγούς. Το 1929 το κεντρικό κομμάτι που είχε γίνει παγκοσμίως γνωστό για τα λιοντάρια του, ανακηρύχθηκε «Καταφύγιο Θηραμάτων», ενώ το 1950 έγινε μια τροποποίηση στο καθεστώς προστασίας των θηραμάτων και προστατεύονται ολοκληρωτικά κάποια είδη. Το 1951 ανακηρύχθηκε η περιοχή Εθνικό Πάρκο, ενώ το 1959 ένα μέρος μετατράπηκε σε «Περιοχή Διατήρησης της Φύσης» για να μπορεί να δικαιολογηθεί η συμβίωση των Μασάι εντός των ορίων αυτής. Στο Σερενγκέτι μπορεί κανείς να δει σήμερα τα περισσότερα από τα μεγαλόσωμα θηλαστικά της Αφρικανικής ηπείρου, αλλά και μια τεράστια ποικιλία πουλιών.

Μπορεί κανείς να γυρνά επί ώρες χωρίς να συναντήσει κανέναν. Είναι ένας τόπος άγριας ομορφιάς και εκκωφαντικής γαλήνης.
Τα τζιπ διασχίζουν διάφορες ζώνες στα απέραντα πάρκα αναζητώντας καμηλοπαρδάλεις, ζέβρες, βούβαλους, λιοντάρια που κοιμούνται κάτω από τα δέντρα, ιπποπόταμους βυθισμένους ως τα μάτια μέσα στο νερό, ελέφαντες, πελεκάνους, ερωδιούς και σπάνια καμιά λεοπάρδαλη.

Η στέπα της Τανζανίας είναι σκληρή, ερημώδης και τεράστια όσο η Γαλλία, η Γερμανία και το Βέλγιο μαζί. Κυρίαρχος της στέπας στην Τανζανία είναι μια ισχυρή μειονότητα νομαδικού χαρακτήρα, οι Μασάι. Οι σκληρές συνθήκες κάτω από τις οποίες ζουν, δηλαδή η έλλειψη νερού, κρύο τη νύχτα, ζέστη την ημέρα, αναγκάζουν τις φυλές σε μια συνεχή μετακίνηση μαζί με τα ζώα τους και το λιγοστό βιός τους. Οι Ντορόμπο, είναι η μόνη φυλή που μπόρεσε να συνυπάρξει μαζί τους, κυρίως λόγω της κυνηγετικής δεινότητάς τους και θεωρούνται αόρατοι κυνηγοί», αφού οσφραίνονται σαν τα κυνηγητικά σκυλιά και γνωρίζουν τη συμπεριφορά των ζώων. 

Στη γλώσσα των Μασάι «Ντορόμπο» σημαίνει φτωχοί άνθρωποι. Είναι μια φυλή τυλιγμένη σε αχλύ μύθου και μυστηρίου, αρκεί να σας πω ότι σε περίοδο ξηρασίας πίνουν αίμα άγριων βουβαλιών και αφήνουν τους νεκρούς τους να τους τρώνε τα θηρία γιατί πιστεύουν πως έτσι φεύγουν τα κακά πνεύματα που κατοικούν στο σώμα.
Το προσφιλές κυνήγι των Ντορόμπο είναι του ελέφαντα. Τρώνε τα εντόσθιά του και ανταλλάσουν τους χαυλιόδοντες του. Τα μυστικά της φυλής τους φυλάσσονται και μεταφέρονται με ευθύνη των γεροντότερων από γενιά σε γενιά. 

Πότε να πάτε;
Οι ελαφρές βροχές ( γνωστές και ως Mango Rains ) διαρκούν από τα τέλη Οκτωβρίου μέχρι αρχές Ιανουαρίου, ενώ οι έντονες βροχοπτώσεις παρατηρούνται από τον Μάρτιο έως τον Μάιο, οπότε και ο τουρισμός περιορίζεται. Πιο ευχάριστος είναι ο καιρός από τον Ιούνιο έως τον Αύγουστο, όταν η ζέστη αντέχεται και τα βράδια είναι δροσερά – παρόλο που δεν είναι η καλύτερη εποχή για σαφάρι, αφού τα ζώα δεν αναγκάζονται να κατέβουν για να βρουν νερό, όπως συμβαίνει στην ξηρή περίοδο, αμέσως μετά τα Χριστούγεννα. Τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο η ζέστη είναι σχεδόν αφόρητη,  τότε όμως  γίνεται η μεγάλη μετανάστευση των άγριων ζώων στο Σερενγκέτι.
Νόμισμα της χώρας είναι το σελίνι Τανζανίας και πρώτη επίσημη γλώσσα τα σουαχίλι, με δεύτερη τα αγγλικά.

Το ταξίδι στην Τανζανία απευθύνεται σε αμετανόητους φυσιολάτρες, συνήθως χρειάζεται 8 ημέρες, γίνεται μέσω Ντουμπάϊ και προσγείωση στο αεροδρόμιο του Das Es Salaam. Το πιο φθηνό εισιτήριο μπορείτε να το βρείτε με την Egypt Air , μέσω Καΐρου. Αν έχετε στη διάθεσή σας άλλες τρεις μέρες συνιστάται να επισκεφθείτε και την κοντινή  Ζανζιβάρη.

Οι χερσαίες μετακινήσεις στη χώρα γίνονται με 7θέσια μικρολεωφορεία σαφάρι. Ασφαλέστερος και οικονομικότερος τρόπος να ταξιδέψετε στο εσωτερικό της Τανζανίας είναι το τρένο. 
Το διαβατήριο σας θα πρέπει να ισχύει για 6 τουλάχιστον μήνες από την ημερομηνία εισόδου στη χώρα, οι Έλληνες υπήκοοι χρειάζονται βίζα, απολύτως απαραίτητος είναι ο εμβολιασμός για κίτρινο πυρετό και η ανθελονοσιακή αγωγή.